Öz

Küresel ölçekte temel eğitimde okullaşma oranlarında önemli artışlar sağlanmış olmasına karşın, hala çok sayıda öğrenci yaş ve sınıf düzeylerine uygun temel bilişsel becerileri kazanamamaktadır. Benzer bir durumun Türkiye’de ortaokul kademesinde de geçerli olabileceği düşünülmekte, ancak yeterince incelenmemiş bir sorun alanı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Dünya Bankası’nın (DB) öğrenme yoksulluğunu hesaplama yaklaşımını esas alarak, Muğla ilindeki ortaokul kademesinde öğrenme yoksulluğunun düzeyini belirlemeyi ve bu durumu yerleşim yeri, okul statüsü ve okulun sosyo-ekonomik düzeyi gibi değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma durum saptamaya yönelik betimsel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmada, 2020 Liselere Geçiş Sistemi (LGS) merkezi sınavına Muğla ilinden katılan ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin sınav sonuçları, bu sınava katılmayan öğrenciler ve okul dışında kalan çocuklara ilişkin veriler kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, 2020–2025 yılları arasındaki LGS sınavlarına ait Türkiye geneli verileriyle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, LGS sınavını oluşturan alt testlerin kapsadığı alanların tümünde yüksek düzeyde, matematik alanında ise, çok yüksek düzeyde bir öğrenme yoksulluğu olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, öğrenme yoksulluğunun devlet okullarında, kırsal yerleşim yerlerinde bulunan okullarda ve sosyo-ekonomik düzeyi düşük okullarda öğrenim gören öğrenciler aleyhine daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ortaokul düzeyinde saptanan öğrenme yoksulluğunun Türkiye genelindeki başarı örüntüsüyle örtüşen yapısal bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim yoksulluğu, Öğrenme yoksulluğu, LGS, Ortaokul, Öğrenme krizi, Eğitimde fırsat eşitsizliği, Muğla-Türkiye

Nasıl atıf yapılır

Ekinci, N., & Ekinci , C. E. . (2026). Ortaokullarda öğrenme yoksulluğu: Muğla ili örneği. Eğitim Ve Bilim. https://doi.org/10.15390/ES.2026.2695